CHST-collectie

Het CHST, documentatie- en onderzoekscentrum over de geschiedenis van de wetenschappelijke en technische kennis in de gewesten van het huidige België

Beschrijving van de collectie

Sinds zijn oprichting in 1980 voert het CHST, naast andere opdrachten, noodreddingsacties uit van wetenschappelijke, technische of industriële documenten (instrumenten, archieven, boeken, foto's...) die met vernietiging worden bedreigd, met als doel ze toegankelijk te maken voor zowel onderzoekers als het grote publiek.

Deze collectie bundelt de voorwerpen en instrumenten die bij de ontmanteling van de vzw zijn teruggevonden en bevat talrijke voorwerpen van groot historisch, wetenschappelijk en/of didactisch belang. De spierbalans van Théodore Schwann, in 2018 geklasseerd als "Schat" van het erfgoed van de Federatie Wallonië-Brussel, is daar een mooi voorbeeld van. Hoewel momenteel alleen dit stuk het voorwerp is geweest van een classificatieverzoek, hebben andere voorwerpen onze aandacht getrokken en zullen ze de komende jaren grondiger worden bestudeerd (de grote stemvork van Koenig, de goniometer van Giuseppe de Cesàro, ...).

Zoals vele andere stukken is deze spierbalans afkomstig van het voormalige Instituut voor Fysiologie van de Universiteit. Deze objecten roepen vragen op over de grenzen van dierproeven die relevanter zijn dan ooit. Tot in de 20e eeuw namen fysiologen vaak hun toevlucht tot vivisectie. Hun experimenten leidden meestal tot de dood van proefdieren (paarden, honden, konijnen, enz.). Hoewel deze methoden al in de 19e eeuw omstreden waren, hebben ze toch tot grote wetenschappelijke vooruitgang geleid. Het werk van Léon Frédéricq, de opvolger van Théodore Schwann als leerstoel Fysiologie aan de universiteit van Luik, over de bloedsomloop en de fysiologie van het hart bij honden leidde tot een enorme vooruitgang in onze kennis van de werking van het menselijk hart.

Geschiedenis en ontwikkeling van de collectie

De bestandscontrole van deze collectie is momenteel aan de gang. Verschillende zalen van de Universiteit van Luik, die mogelijk interessante voorwerpen bevatten, moeten nog worden leeggemaakt en de inhoud ervan geanalyseerd.

Naar gelang hun bestandscontrole worden de voorwerpen in de CHST-collectie geconditioneerd om ze goed te kunnen bewaren totdat ze grondiger kunnen worden bestudeerd. 

De collectie in het museum

Het overgrote deel van de collectie wordt bewaard in het depot van het museum. Sommige stukken zijn echter op anekdotische wijze tentoongesteld. Onder andere de grote stemvork van Koenig werd rechtstreeks geïntegreerd in het permanente parcours van la Maison de la Science, alsook in verschillende tijdelijke evenementen/tentoonstellingen, en werd trouwens ook vermeld in verschillende publicaties op sociale netwerken.